«Оросой нангин шүтөөнэй бүһэлүүр: Гэсэрэй дайда» гэһэн фестивалиин хоёрдохи үдэр аглаг үндэр Ахада эмхидхэгдээ.
Һүмын дэргэдэ ёһолол үнгэргөө
Наартай үндэр нютагта наратай сэлмэг үдэр мандан тохёолдожо, найрта сугларһан зоной досоошье дулаахан байба. Абай Гэсэр хүбүүнэй гайхамшагта баатаршалгануудтай холбоотой, дайн байлдаануудайнь үйлэнүүдһээ, жада зэбсэгһээнь, илалта түгэс дүнгүүдһээнь һабагшалан, нэрэ зүүһэн хада хабсагай, уһа мүрэнүүдээр баян дайда болодог Ахын оёор гэжэ алдаршаад, мүнөө үедэ Бүрэнголой сомоной түхэлдэ тодорһон дэбисхэр дуулим шарайгаараа, дулаахан альгаараа эльбэн, тэбэрин угтаа һэн.
Буряад арадай баатарлиг үльгэрэй 1000 жэлэй ойн баярта зорюулагдажа, Хужар тосхонһоо холо бэшэ, гурбан хайрханай хойморой зохидхон табсан дээрэ модоор бүтээгдэһэн Гэсэрэй һүмэ газар дэлхэй дээрэ гансахан юм.
Эгээл эндэ Бүгэдэ Оросой хэмжээнэй түсэлэй гол үйлэ хэрэг эмхидхэгдээ гэхэдэ, буруу бэшэ. Гэсэрэй һүмын дэргэдэ зон олоороо суглараа. Ахын аймагай бүхы дүрбэн сомоной, дунда һургуулинуудай түлөөлэгшэд дарга, захиралнууд түрүүтэй хүрэжэ ерээ.
Ахын «Пунцогнамдоллинг» дасанай ламанар, мүн тиихэдэ нютагай хадаша хоёр шажанай ёһоор үргэл мүргэл хэжэ, орон дайдын эзэд, бурхадһаа зүбшөөл хайра абаад, түүхэтэ түсэлэй тугуудые арюудхан рамнайлаа.
Тус ёһололой удаа Ахын аймагай нютагай засагай түлөөлэгшэд, холо ойроһоо бууһан айлшад сугларагшадые амаршалан мэндэшэлээ.
Үндэр удха, һайхан нүлөөн тухай хөөрэлдөөн
Үдын һүүлээр Бүрэнголой сомоной түб Хужар тосхоной соёлой байшанда дүхэриг шэрээ эмхидхэгдээ. Буряад арадай баатарлиг үльгэрэй гол үйлэдэгшэ нюурай тоонто нютаг гэжэ тоологдодог Аха нютагһаа эхи татажа байһан ехэ түсэлэй гол удха, агууехэ Эхэ орон — Орос Уласай бусад нютаг можонуудай шүтөөнэй, элшэ хүсэнэй газарнуудтай холбоо харилсаа тогтоохо зорилго тухай хэлэгдээ. Нангин бүһэлүүр болгоод, гүрэн түрынгөө саашанхи хүгжэлтэдэ, залуушуулаа дэмжэн дүмэн һургажа, арад зонойнгоо урагшаа дабшалтада нүлөөлхэ арга тухай дурдагдаһан байха юм.
Эдэ болон бусад сэдэбүүдээр Оросой Эрдэмэй академиин Сибириин таһагай Монгол арадуудай, Буддын шажанай болон Түбэд судлалай хүреэлэнэй хүтэлэгшэ эрдэмтэ хүдэлмэрилэгшэ, Буряадай арадай ирагуу найрагша Баир Дугаров, Улас түрын «Бэлиг» түбэй захирал, «Оросой нангин шүтөөнэй бүһэлүүр: Гэсэрэй дайда» гэһэн фестивалиин эмхидхэлэй хорооной түрүүлэгшэ Баир Балданов, энэ ехэ түсэл һанаашалан дурадхагша, эмхидхэн зохёогшо, Зуун-Мүрэнэй һургуулиин захиралай зүблэгшэ, мэдээжэ багша, ниитын ажал ябуулагша Эржена Шобоева болон бусад элидхэл хээ, үгэ хэлээ.
«Оросой нангин бүһэлүүрэй» туг саашаа дамжуулагдаха, харин «Гэсэрэй дайдын» туг Аха нютагтаа үлэхэ гэһэн шиидхэбэри түсэл эмхидхэгшэд болон тэрэниие бэелүүлгэдэ хабаадагшад зүбшөөн абаһан байна.
Гол эмхидхэгшэ болоһон Буряад Уласай Болбосоролой болон эрдэм ухаанай яаманай мэдэлэй эмхи зургаан – Эхэ ороншоор хүмүүжүүлгын, аяншалгын болон тамирай нөөсын түбэйхид, хамаатай бүхы зон «Абай Гэсэрээ» уншаха үзэхэ, шэнжэлхэ хэрэгтэй гэһэн һанал бодолдо ерээ. Энэ хадаа бултанай ерээдүйдэ һаад болохо бэшэ, һайн һайхан нүлөө үзүүлхэ гайхамшаг аргатай бшуу.
