Буряадай габьяата багша, РСФСР-эй арадай гэгээрэлэй эрхимлэгшэ, мэдээжэ багша Сэсэг Цыбановагай дүй дүршэлтэй танилсуулһан «Бэлигэй арюун юртэмсэ» гэһэн ном Улас түрын «Бэлиг» түбтэ нара хараба.
Сэсэг Цыбановагай Хориин 1-дэхи дунда һургуулида буряад хэлэнэй багшаар хүдэлжэ байхадаа суглуулһан арга заабаринууд, зохёохы ажал, тодорхойлбол, Хориин аймагай үндэр наһатайшуулһаа буулгажа абаһан бэһэлигэй, солын, тээгын, захяа дуунууд, өөрынь бэшэһэн шүлэгүүд, магтаал, һургаал, зүжэгүүд «Бэлигэй арюун эртэмсэ» согсолбориин нэгэдэхи хубида оруулагдаа.
Энээнһээ гадна буряад уран зохёолой дээжэ болохо «Үүрэй толон» романай гол геройнуудтай һурагшадые яажа танилсуулхаб, Бато Базароной зохёолнуудые һургуулида яажа үзэхэб гэхэ мэтэ һанамжанууд ороно.
Удаадахи бүлэгтэ Сэсэг Цыбановагай уг гарбал тухайгаа бэшээд орхиһон дурасхаалта баримтанууд удаа дараалан үгтэнхэй.
Тус номой һүүлшын бүлэг «Алдарта багшын дурасхаалай хэмжээ ябуулганууд арад түмэнэй сэдьхэлдэ гэгээрхын һүлдэтэй юм» гэһэн уянгата үгэнүүдээр эхилнэ. Эндэ ороһон Хориин дунда һургуулиин суг ажалтадайнь, шабинарайнь алдарта багша тухайгаа дулаахан дурсалганууд, һанамжанууд уншагшадай анхарал татахал байха.
Багшын баян дүй дүршэл дэлгэрэнгыгээр зураглаһан, үнгэтэ гэрэл зурагуудаар баримталагдаһан дээрэһээ тус ном ямаршье наһанай уншагшадай анхарал татахань дамжаггүй.
Шүлэгүүдынь ахамад классай һурагшадай хэшээлһээ гадуур уншажа, түрэл буряад хэлэндээ дуратайгаар хүмүүжэхэ хэрэгтэнь туһа хүргэжэ, һайн нүлөө үзүүлхэ байха гэжэ найдамаар.
Хүнгэн бэшэ ажалда бүхы наһаяа зорюулһан бэлиг ехэтэй багшын гар бэшэгтэй, суглуулһан дансануудтай танилсаха арга боломжо үргэн уншагшадта олгоһон хүн хадаа мэдээжэ ирагуу найрагша, уран зохёолшо, Оросой Холбоото Уласай габьяата ба Буряад Уласай арадай зүжэгшэн, Орос Уласай Уран зохёолшодой болон Сэдхүүлшэдэй холбоонуудай гэшүүн Чингис Гуруев болоно.
Номой сахим хэб эхинһээ эсэстэнь хүрэтэр Буряад Уласай Болбосоролой болон эрдэм ухаанай яаманай баталһан түсэбөөр Улас түрын «Бэлиг» түбтэ бэлдэгдээд, «Буряад Уласта буряад хэлэ сахин хүгжөөлгэ» гэһэн Гүрэнэй программада һомологдоһон мүнгөөр хэблэгдээ гэжэ тэмдэглэлтэй. Тус ном болбосоролой эмхи зургаануудаар тараагдаха.
